Στα πλαίσια των πολιτιστικών και εκπαιδευτικών της δράσεων, η Φιλοπρόοδη Ένωση Ξάνθης διοργανώνει το 18ο Φεστιβάλ Ανατολικής Μουσικής.
Από τον 19ο αιώνα, η μουσική στον ελλαδικό χώρο ενσωματώνει σταδιακά ολοένα και περισσότερα στοιχεία από την δυτική μουσική κουλτούρα, δεν παύει όμως ποτέ να διατηρεί την μακραίωνη σχέση της με την μουσική της Ανατολής. Μάρτυρες της σχέσης αυτής είναι η τροπική, μορφολογική, ρυθμολογική και οργανολογική συνάφεια που παρουσιάζουν τα περισσότερα μουσικά ιδιώματα του ελλαδικού χώρου με κοσμικά (λαϊκά και λόγια) και θρησκευτικά ιδιώματα της Τουρκίας και των Αραβικών χωρών της εγγύς Ανατολής.
Ηµεροµηνία: Από 25 έως 28 Ιουνίου
Καθηγητές:
Παναγιώτης Κάιτατζης, Νίκος Ανδρίκος, Haig Yazdjian, Στρατής Σκουρκέας.
Σεµινάρια:
Haig Yazdjian: Ορχήστρα – από το ρεπερτόριο του Καφέ Αµάν στις συνθέσεις του Haig
Yazdjian, µε επιρροές από αραβικές και αρµενικές µουσικές παραδόσεις.
Παναγιώτης Κάιτατζης: Αυτοσχεδιασµός και τεχνικές διαπίκλυσης στο ρεπερτόριο του Καφέ
Αµάν κατά τη Μεσοπολεµική περίοδο.
Νίκος Ανδρίκος: Ζητήµατα τροπικότητας στο ρεπερτόριο του Καφέ Αµάν κατά τη
Μεσοπολεµική περίοδο.
Στρατής Σκουρκέας: Ρυθµολογικές δοµές και υφολογικές πρακτικές στο ρεπερτόριο του Καφέ
Αµάν κατά τη Μεσοπολεµική περίοδο.
Συναυλίες:
Παρασκευή 26 Ιουνίου Συναυλία µε τον Haig Yazdjian και τους µαθητές του µουσικού συνόλου
Ανατολικής µουσικής της ΦΕΞ.
Κυριακή 28 Ιουνίου Συναυλία καθηγητών (Παναγιώτης Κάιτατζης, Νίκος Ανδρίκος, Στρατής
Σκουρκέας), µε τίτλο “Τραγούδια και σκοποί των Καφέ Αµάν”.
Κόστος Σεμιναρίων: 150€
Περιγραφή των σεµιναρίων
Νίκος Ανδρίκος
Ζητήµατα τροπικότητας στο ρεπερτόριο του Καφέ Αµάν κατά τη Μεσοπολεµική περίοδο. Στο συγκεκριµένο σεµινάριο θα διερευνηθεί ο τρόπος µε τον οποίο παρουσιάζεται το φαινόµενο της µελωδικής τροπικότητας στο Καφέ Αµάν ρεπερτόριο της Μεσοπολεµικής περιόδου. Θα γίνει αναφορά στην αλά τούρκα εκδοχή του συστήµατος των λαϊκών δρόµων µε την αναγκαία αντιπαραβολική παράθεση των αντίστοιχων φαινοµένων από τον χώρο του Οθωµανικού µακάµ. Παράλληλα θα αναπτυχθεί ένας ευρύς προβληµατισµός αναφορικά µε ζητήµατα οργανολογίου, τύπων ορχήστρας, υφολογίας, διαστηµατικής και διαποικιλµατικής διαχείρισης, µέσω ακουστικών παραδειγµάτων από ηχογραφήσεις 78 στροφών. Τέλος, θα µελετηθεί ο τρόπος χρήσης οργάνων αλλά και της φωνής σε σχέση µε την ανάδειξη του στοιχείου της τροπικότητας παράλληλα µε τον εν γένει ιδιωµατικό, λαϊκό χαρακτήρα του Καφέ Αµάν ρεπερτοριακού υλικού.
Παναγιώτης Κάιτατζης
Αυτοσχεδιασµός και τεχνικές διαπίκλυσης στο ρεπερτόριο του Καφέ Αµάν. Στο συγκεκριµένο σεµινάριο θα εξεταστούν οι πρακτικές του αυτοσχεδιασµού στο ρεπερτόριο του Καφέ Αµάν, µε έµφαση στις τεχνικές διαπίκλυσης και στη δηµιουργική διαχείριση του µελωδικού υλικού. Θα αναλυθεί ο ρόλος του ταξιµιού ως βασικού µέσου έκφρασης και ανάπτυξης της τροπικότητας, καθώς και οι τρόποι µε τους οποίους οι εκτελεστές διαµορφώνουν προσωπικά ύφη µέσα από παραλλαγές, στολισµούς και µικροµελωδικές αποκλίσεις. Ιδιαίτερη αναφορά θα γίνει στις αλληλεπιδράσεις µεταξύ των µουσικών στο πλαίσιο της ζωντανής εκτέλεσης. Μέσα από ακροάσεις και πρακτικά παραδείγµατα, θα διερευνηθούν οι µηχανισµοί που διέπουν τη διαπίκλυση ως στοιχείο ύφους και έκφρασης στο Καφέ Αµάν.
Στρατής Σκουρκέας
Ρυθµολογικές δοµές και υφολογικές πρακτικές στο ρεπερτόριο του Καφέ Αµάν κατά τη Μεσοπολεµική περίοδο. Στο συγκεκριµένο σεµινάριο θα διερευνηθεί ο τρόπος µε τον οποίο οργανώνονται και λειτουργούν οι ρυθµικές δοµές στο ρεπερτόριο του Καφέ Αµάν κατά τη Μεσοπολεµική περίοδο. Ιδιαίτερη έµφαση θα δοθεί στην ανάλυση των βασικών ρυθµικών σχηµάτων (usul) και των µετασχηµατισµών τους στο πλαίσιο της αστικής λαϊκής µουσικής πρακτικής, καθώς και στη σχέση τους µε τα αντίστοιχα πρότυπα της Οθωµανικής µουσικής παράδοσης. Παράλληλα, θα εξεταστούν ζητήµατα φρασεολογίας, τονισµού και ρυθµικής αγωγής σε συνάρτηση µε τη µελωδική ανάπτυξη και την ερµηνευτική πρακτική. Μέσω ακουστικών παραδειγµάτων από ιστορικές ηχογραφήσεις, θα
αναδειχθεί η πολυµορφία των ρυθµικών προσεγγίσεων και η σηµασία τους στη διαµόρφωση του
ιδιαίτερου ύφους του Καφέ Αµάν.
Haig Yazdjian
Ορχήστρα – από το ρεπερτόριο του Καφέ Αµάν στις συνθέσεις του Haig Yazdjian, µε επιρροές από
αραβικές και αρµενικές µουσικές παραδόσεις. Στο συγκεκριµένο εργαστήριο θα µελετηθούν και θα παρουσιαστούν έργα του Haig Yazdjian, καθώς και επιλεγµένα κοµµάτια από το αρµενικό, αραβικό και Καφέ Αµάν ρεπερτόριο. Η διδασκαλία θα εστιάσει στη συλλογική εκτέλεση και την προετοιµασία του µουσικού υλικού, µε στόχο την παρουσίαση του σε συναυλιακή µορφή την δεύτερη ηµέρα του σεµιναρίου.
Βιογραφικά
Νίκος Ανδρίκος
Ο Νίκος Ανδρίκος είναι διδάκτωρ Μουσικολογίας και Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τµήµα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων. Έχει εκπονήσει µεταδιδακτορική έρευνα µε θέµα τη σύνθεση Σπουδών στη λαφτα, ενώ έχει εκδώσει δύο βιβλία και πλήθος επιστηµονικών άρθρων. Κατά το διάστηµα 2004-2007 έζησε στην Κωνσταντινούπολη, ψάλλοντας στο Πατριαρχείο δίπλα στον ΑΠΜΧΕ Λεωνίδα Αστέρη και σπουδάζοντας σαζι, τραγούδι και Τουρκική Δηµοτική µουσική, µε τους Mehmet Erenler, Yücel Paşmakçı και Şahin Gültekin. Έχει εκδώσει τρεις δίσκους εκκλησιαστικής µουσικής, και άλλους τρεις µε προσωπικές του συνθέσεις (Motivasyon MLK 2014, Sedef Kalan müzik 2017, Αµυγδαλιά Kalan müzik 2023). Έχει συµµετάσχει σε πλήθος συναυλιών σε Ελλάδα και εξωτερικό, τραγουδώντας και παίζοντας λαφτα, σαζι και τανµπουρ.
Nikos Andrikos is an Assistant Professor in the Department of Music Studies of the University of Ioannina. During 2000-2004 he participated in the scientific programme of Manolis Hatziyakoumis “Monuments of Ecclesiastical Music”. He lived in Istanbul from 2004 to 2007, working as a chanter in the first choir of the
Ecumenical Patriarchate next to the Archon Protopsaltis (Master First Chanter) of the Holy Great Church of Christ, Leonidas Asteris. In 2002 he commenced his studies in Turkish folk music, learning the saz under
the instruction of Periklis Papapetropoulos. During his stay in Istanbul he studied saz, methods of musical transcription and folk vocal repertoire next to the masters of the old generation of the National Turkish Radio Institute (TRT), Mehmet Erenler, Yücel Paşmakçı and Şahin Gültekin. At the same time, he
attended a postgraduate programme at the University of Haliç as a guest researcher, in the field of the folk idiomatic music of the Turkish territory. He has completed his PhD Dissertation in the Department of Music Studies at the Ionian University, and recently was published his first book under the title “The
Ecclesiastical Music of Smyrna (1800-1922)”. At the same time, he has carried out anthropological research, focusing on the Northeast Aegean region, by recording musicians coming from Asia Minor and collecting rare archives (collections of musical manuscripts, historical recordings, etc). During 2009-2011 he was in Arta, teaching as a scientific assistant in the Department of Folk and Traditional Music of the Technological Institute of Epirus. In 2025 he completed in the Department of Cultural Technology and Communication (University of Aegean) his post doc research about the Lute from Istanbul, titled The Composition of “Studies” (Études) for the Lute from Istanbul. Didactic Prospects and Educational
Utilizations through Media. He has released three albums including his own compositions (Motivasyon 2014 MLK, Sedef 2017 KALAN MÜZİK, AMYGDALİA 2022 KALAN MÜZİK), which belong to the tradition of Ottoman music in terms of form, style and melodic-modal behavior. Therefore, he has released three albums performing Musical Works of Ecclesiastical (Byzantine) Music that belong to 19th reportorial/compositional production. He has published 3 books, several papers in scientific journals and
made announcements in musicological and historical conferences. His scientific interests are related with the compositional production in the field of Ecclesiastical and secular-urban music of the late-Ottoman period, as well as the idiomatic-oral dimension of the aforementioned genres. As a musician (lavta, saz,
tanbur, vocal) he has given numerous of concerts in Greece and abroad, collaborating with important musicians.
Haig Yazdjian
Ο Haig Yazdjian είναι µία από τις µεγάλες µορφές της world music. Το δυναµικό του συγκρότηµα – όπου το παραδοσιακό συναντά το σύγχρονο – ενώνει τις δύο πλευρές της αξιοσηµείωτης µουσικής του προσωπικότητας: τον δεξιοτέχνη παραδοσιακό µουσικό και τον ανήσυχο καινοτόµο. Γεννηµένος στη Συρία από Αρµένιους γονείς, ο Yazdjian µετανάστευσε στην Ελλάδα στις αρχές της δεκαετίας του ’80 και, ως νεαρός, είχε στο µυαλό του την ηλεκτρική κιθάρα περισσότερο από το ούτι. Ωστόσο, µέσα από την ηχητική του απήχηση ανακάλυψε ανεξερεύνητα πεδία της εκφραστικότητάς του. Μέσα σε λίγα µόλις χρόνια καθιερώθηκε ως ένας από τους κορυφαίους σολίστ στην Ελλάδα, φήµη που τον έφερε δίπλα σε σηµαντικούς συνθέτες και κορυφαίους τραγουδιστές. Το 2005, η Καναδή ντίβα της world music, Loreena McKennitt, αφού άκουσε πολλούς µουσικούς από όλο τον κόσµο, επέλεξε τον Haig Yazdjian ως µία από τις «φωνές» του νέου της πρότζεκτ. Μετά από εκτεταµένες πρόβες και ηχογραφήσεις στα Real World Studios στην Αγγλία, το ούτι του Yazdjian βρήκε τη θέση του στα τραγούδια του άλµπουµ An Ancient Muse, που κυκλοφόρησε στα τέλη του 2005. Haig Yazdjian is one of the great figures in world music. His super-charged -traditional meets modern- band, unites the two sides of his remarkable musical personality – the virtuosic traditionalist and the restless innovator. Born in Syria of Armenian parents Yazdjian emigrated to Greece in the early ’80s and as a young man, the electric guitar was on his mind rather than the oud. In the resonance of the instrument though, he did discover, the undiscovered lands of his expressive pursuits. In just a few years he established himself as a leading soloist in Greece, a reputation that brought him next to the prominent composers and leading singers. In 2005, the Canadian world music diva, Loreenna McKennitt, after auditioning numerous musicians from around the world, chose Haig Yazdjian to be one of the «voices» of her latest project. After extensive rehearsals and recording sessions in Real World studios, England, Haig’s oud playing found its way to the songs of An Ancient Muse, McKennitt’s solo album that hit the stores late 2005.
Παναγιώτης Κάιτατζης
Ο Παναγιώτης Κάιτατζης είναι απόφοιτος του Μουσικού Λυκείου Μυτιλήνης και κάτοχος πτυχίου από το Τµήµα Λαϊκής και Παραδοσιακής Μουσικής του ΤΕΙ Ηπείρου, µε ειδίκευση στο ούτι. Το 2022 ολοκλήρωσε µεταπτυχιακές σπουδές στην Εθνοµουσικολογία και την Πολιτισµική Ανθρωπολογία στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών. Έχει σπουδάσει Οθωµανική Κλασική και Βυζαντινή µουσική στο Κέντρο Έρευνας και Μελέτης Ανατολικής Μουσικής (Κ.Ε.Σ.Α.Μ.) υπό την καθοδήγηση του Νίκου Ανδρίκου και έχει παρακολουθήσει σεµινάρια στο µουσικό εργαστήρι «Λαβύρινθος» µε τον Yurdal Tokcan. Δάσκαλοί του στο ούτι υπήρξαν οι Άλκης Πασπάτης, Κυριάκος Ταπάκης, Θωµάς Κωνσταντίνου και Haig Yazdjian. Η καλλιτεχνική του δραστηριότητα περιλαµβάνει συµµετοχές σε κινηµατογραφικές και δισκογραφικές παραγωγές, καθώς και εµφανίσεις σε συναυλίες και φεστιβάλ στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Έχει συνεργαστεί µε διακεκριµένους Έλληνες καλλιτέχνες και είναι µέλος των σχηµάτων Fausto Sierakowski Trio και Gojam Trio, ενώ διατηρεί και προσωπικό µουσικό σύνολο µε έµφαση στην πρωτότυπη σύνθεση. Συµµετέχει ως συγγραφέας και ερευνητικό µέλος στην ανθολογία «Ηχοχρώµατα της Ροδόπης» και δραστηριοποιείται συστηµατικά στον τοµέα της µουσικής εκπαίδευσης. Από το 2013 διδάσκει ούτι, τροπική µουσική και µουσικά σύνολα σε µουσικά σχολεία και πολιτιστικούς φορείς σε όλη την Ελλάδα. Σήµερα υπηρετεί ως µόνιµος εκπαιδευτικός στο Μουσικό Σχολείο Κοµοτηνής.
Panagiotis Kaitatzis is a graduate of the Music High School of Mytilene and holds a Bachelor’s degree from the Department of Folk and Traditional Music of the Technological Educational
Institute of Epirus, specializing in the oud. In 2022, he completed his postgraduate studies in Ethnomusicology and Cultural Anthropology at the National and Kapodistrian University of Athens.
He studied Ottoman Classical and Byzantine music at the Centre for Eastern Music Studies (K.E.S.A.M.) under the supervision of Nikos Andrikos and attended seminars at the “Labyrinth” Musical Workshop with Yurdal Tokcan. His principal oud teachers include Alkis Paspatis, Kyriakos Tapakis, Thomas Konstantinou, and Haig Yazdjian. His artistic activity includes participation in film and recording projects, as well as performances at concerts and festivals in Greece and abroad. He has collaborated with distinguished Greek artists and is a member of the Fausto Sierakowski Trio and the Gojam Trio, while also leading his own ensemble focused on original compositions. He is a contributing author and research member of the anthology Sound Colors of Rhodope and is actively engaged in music education. Since 2013, he has been teaching oud, modal music, and music ensembles in music schools and cultural institutions throughout Greece. He currently serves as a permanent educator at the Music School of Komotini.
Στρατής Σκουρκέας
Ο Στρατής Σκουρκέας κατάγεται και µεγάλωσε στη Μυτιλήνη της Λέσβου. Είναι απόφοιτος του τµήµατος Λαϊκής και Παραδοσιακής µουσικής του Τ.Ε.Ι Άρτας και το µεταπτυχιακού προγράµµατος σπουδών του ΕΚΠΑ «ΕΘΝΟΜΟΥΣΙΚΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΡΑΞΗ» µε ειδίκευση στα παραδοσιακά κρουστά . Έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα µε την µουσική της ανατολικής µεσογείου παρακολουθώντας σεµινάρια κρουστών από τους διεθνούς φήµης σολίστες ZoharFresco, Misirli Ahmet,αλλά και από διακεκριµένους Έλληνες µουσικούς όπως ο Βαγγέλης Καρίπης. Παράλληλα έχει διδαχθεί Τροπική και Λαϊκή θεωρία από τον Νίκο Ανδρίκο, µελετώντας το αστικό µεσοπολεµικό ρεπερτόριο και την Οθωµανική µουσική. Από το 2006 µέχρι σήµερα συµµετέχει σε πλήθος συναυλιών στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και έχει συνεργαστεί µε σηµαντικούς εκπροσώπους της παραδοσιακής και έντεχνης µουσικής. Παράλληλα συµµετέχει ενεργά στη δισκογραφία και σε µουσικά ντοκιµαντέρ. Από το 2012 παραδίδει µαθήµατα κρουστών της Ελληνικής παραδοσιακής µουσικής και της Ανατολικής Μεσογείου.
Stratis Skourkeas was born and raised in Mytilene, Lesvos. He is a graduate of the Department of Folk and Traditional Music at the T.E.I. of Arta and holds a master’s degree from the National and Kapodistrian University of Athens in “Ethnomusicology and Musical Practice,” specializing in traditional percussion.
He has focused particularly on the music of the Eastern Mediterranean, attending percussion seminars by world-renowned soloists such as Zohar Fresco and Misirli Ahmet, as well as distinguished Greek musicians like Vangelis Karipis. At the same time, he has studied Modal and Folk Theory under Nikos Andrikos, exploring the interwar urban repertoire and Ottoman music. Since 2006, he has participated in numerous concerts in Greece and abroad and has collaborated with prominent representatives of traditional and art music. He is also actively involved in discography and musical documentaries. Since 2012, he has been teaching percussion of Greek traditional music and the Eastern Mediterranean.
Πρόγραμμα Σεμιναρίων:
Πέμπτη 25/6:
ΑΠΟΓΕΥΜΑ – Πρόβα Συνόλου με τους καθηγητές Haig Yazdjian και Παναγιώτη Κάιτατζη
Παρασκευή 26/6:
ΠΡΩΙ – Σεμινάριο με τον καθηγητή Παναγιώτη Κάιτατζη
ΑΠΟΓΕΥΜΑ – Πρόβα Συνόλου
ΒΡΑΔΥ – Συναυλία μαθητών
Σάββατο 27/6:
ΠΡΩΙ – Σεμινάριο με τον καθηγητή Νίκο Ανδρίκο
Κυριακή 28/6:
ΠΡΩΙ – Σεμινάριο με τον καθηγητή Στρατή Σκουρκέα
ΒΡΑΔΥ – Συναυλία καθηγητών
Το σεμινάριο αυτό απευθύνεται σε όλα τα παραδοσιακά όργανα (κανονάκι, κλαρίνο, παραδοσιακά κρουστά, πνευστά κτλ). Το μουσικό σύνολο αποσκοπεί στην ενίσχυση της κατανόησης της μουσικής ποικιλομορφίας της Ανατολικής Μεσογείου μέσω της διδασκαλίας και της μελέτης των συνθέσεων της περιοχής. Κάθε όργανο στην ορχήστρα συμβάλλει με τον δικό του ξεχωριστό τρόπο στη δημιουργία ενός πλούσιου και πολυδιάστατου ήχου.
Κόστος Σεμιναρίων: 150€
Στέγαση
Οι σπουδαστές των σεμιναρίων μπορούν να κάνουν κρατήσεις στα παρακάτω ξενοδοχεία που υποστηρίζουν την διοργάνωση και παρέχουν ειδικές τιμές για το Φεστιβάλ Ανατολικής Μουσικής:
Ξενοδοχείο Ξανθίππειον
28ης Οκτωβρίου 212, Ξάνθη
Τ. +30 2541 077061
Email: info@hotelxanthippion.gr
Μονόκλινο 55€/διανυκτέρευση-πρωινό
Δίκλινο 65€/διανυκτέρευση-πρωινό
Τρίκλινο 75€/διανυκτέρευση-πρωινό
Ξενοδοχείο Ορφέας
Μιχαήλ Καραολή 40, Ξάνθη
Τ. +30 2541 020121
Email: orfeasxanthi@yahoo.gr
Μονόκλινο 40€/διανυκτέρευση χωρίς πρωινό
Δίκλινο 60€/διανυκτέρευση χωρίς πρωινό
*Τα ξενοδοχεία βρίσκονται πολύ κοντά από τα κτίρια που θα πραγματοποιηθούν τα μαθήματα.
Συντελεστές του Φεστιβάλ
Οργάνωση Παραγωγής: ΦΕΞ
Συνδιοργάνωση: Φιλοπρόοδη Ένωση Ξάνθης
Υποστήριξη: Δήμος Ξάνθης
Καλλιτεχνική Επιμέλεια: Παναγιώτης Κάιτατζης
Πληροφορίες: Φιλοπρόοδη Ένωση Ξάνθης
Περίοδος Διεξαγωγής: Ιούνιος 2026
Χώροι Διεξαγωγής: Σπίτι Πολιτισμού της ΦΕΞ
